Çok değil, birkaç yıl geriye gittiğimizde markaların dijital reklamcılara ayırdığı bütçeler yok denecek kadar azdı. Günümüzde ise dijital reklam bütçelerine özellikle globalde pastadan daha büyük büyük dilimler ayrılıyor. Reklamcılığın son 10 yılında geçirdiği evrimde özellikle 2015-2018 senesi önemli bir yer tutuyor. 2015 öncesinde markaların dijital pazarlama kanallarında sıklıkla başvurdukları iletişim yollarından biri Twitter, Facebook fenomenleri ve bloggerlar ile iş birliğine gitmekti. 2015 sonrası bu 3 yıllık dönem içerisinde Instagram çok büyük rol oynuyor. Kendi dinamiklerinin ve farklı pazarlama stratejilerinin ortaya çıkmasını sağlayan Instagram, aldığı trafik rakamları ile markaların iştahını kabartıyor. Instagram denince ise akla gelen ilk olgulardan bir tanesi blogger ver fenomenlerin evrimleşmiş hali ‘’influencer’’lar. Influencer’ları, sıklıkla bloggerlar ve fenomenlerle karşılaştırsalar bile temel olarak kitleri etkilemeyi başaran, trendlerin oluşumuna katkı sağlayan, insanların kullanım alışkanlıkları ve satın alma deneyimlerini değiştiren kişiler olarak tanımlayabiliriz. Influencer kelimesinin maalesef tam olarak Türkçe karşılığı ise oluşmadı. Instagram dinamiklerinin sonucu olarak ortaya çıkan influencer’lar konusuna ise markalar ve ajanslar hızlı adapte oldular. Hatta direkt olarak ülkemizde ve globalde influencer marketing ajanları kuruldu.

Geride bıraktığımız 2018 yılı, influencer’lar ve influencer marketing konusunda tavan noktasını gördüğümüz bir yıl oldu. Markalar ve ajanslar çok iyi iş yapmalarının yanında, hatalar da yaparak yollarına devam ettiler. Çok büyük bütçeler harcanmasının yanında, sahte markaların dolandırıcılıklarına da şahit olduk. Bazı insanlar influencer’ların güvenilirliklerini sorguluyorken, başka bir kitle ise alışveriş yapmak için paylaşılacak bir sonraki Instagram postunu bekliyorlardı. Influencer marketing için geçiş döneminin tamamlandığı ve artık sağlam bir pazarlama stratejisi stillerinden biri haline geldiği kabul ediliyor.

Influencer marketing bu kadar yeni ve aynı zamanda bu kadar revaçta bir pazarlama seçeneği olunca, doğal olarak yaşanan pek çok olay oluyor. 2018 yılı için en büyük olay elbette dünyanın en büyük influencer’ı Chiara Ferragni ve Fedez’in evliliğiydi. Birkaç gün boyunca Instagram ve internetin en çok konuşulan konusu oldu. Hatta o kadar büyük boyuta ulaştı ki aynı sene içerisinde gerçekleşen Birleşik Krallık düğünü Megan Markle ve Harry düğününden daha çok konuşuldu. Chiara Feragni’nin gelinliği için Dior markası ile iş birliğine gidildi. Analistlere göre ise bu iş birliğinin Dior markasına 5,2 milyon dolar reklam getirisi olduğu yönündeydi.

Influencer iş birliğinde ise her zaman işler olumlu yönde gitmiyor. Markaların ve influencer’ların birbirlerine verdikleri sözleri tutmadıklarına, paraların ödenmediğine çok defa şahit olduk. Snapchat’in esas kuruluşu Snap ve 2 milyona yakın takipçisi bulunan Luka Sabbat arasında bir iş birliği anlaşması yapıldı. Bu iş birliği anlaşmasına göre Luka Sabbat şirketin Spectacles 2 modelini kendi Instagram sayfasında çeşitli şekillerde paylaşması karşılığında 60 bin dolar alacaktı. Paranın 45 bin dolarını peşin alan Luka Sabbat paylaşımların tamamını yapmadığı gibi, parayı da iade etmek istemedi. Bu durum sonucunda ise Snap şirketi mahkeme yoluna başvurdu. Çıkacak kararın emsal olması bekleniyor. Böylece çok sıklıkla karşılaşılan bu tip uyuşmazlıklar artık yasal dayanağa oturmuş olacak.

Ülkemizde de tıpkı globalde olduğu gibi influencer patlaması yaşandı. Youtube, Twitter ve Instagram fenomenlerin başı çektiği 2018 yılında, çok fazla kişinin aşırı lüks yaşantısında da ortak. Takipçileri tarafından çoğu zaman eleştirilen bu durum karşısında hükümet de kayıtsız kalmadı. Maliye Bakanı Naci Ağbal yaptığı açıklamada, sosyal medya hesapları üzerinden gelir elde eden kişilerin tespit edilerek vergi mükellefi yapılacağını aktardı.

Influencer olma sürecinde genellikle başvurulan ilk yol sahte takipçiler ve beğeniler oluyor. Boşa giden pazarlama bütçelerinin yanında, çoğu zaman marka algısı da bu iş birlikleri yüzünde zarar görüyor. Instagram, Twitter ve Youtube her yıl düzenli olarak sahte hesapları kullanım dışı bıraksa da konuya henüz tam bir çözüm bulunmuş değil. Tam da bu nokta da sene içerisinde Unilever CMO’su Keith Weed, sahte takipçi satın alan influencer’lar ile çalışmayacaklarını ve kendi markalarının hiçbirinin takipçi satın almayacağını açıkladı. Dünyanın en büyük reklam veren firmalarından birinin bu konuda böyle bir karar alması elbette çok önemli. Bunun yanında Instagram özelinde influencer marketing için harcanan paraları önemseyen Hype Auditor yıl içerisinde bir site yayınladı. Site içerisinde arattığınız Instagram hesabının sahte takipçi ve beğeni analizini yapabiliyorsunuz.

The Brand Age dergisi için araştırma şirketi Nielsen ‘’Influencer’ların Satın Almaya Etkisi’’ başlıklı bir araştırma yayınladı. Araştırma sosyal medya fenomenlerini basılı ve dijital mecralara göre karşılaştırıyor. Raporun geneline baktığımızda pazarlamanın en etkili yollarından biri olan aile ve arkadaş önerileri 2018 yılında hala başı çekiyor. Basılı mecralar ve web sitelerinin satın alıma ikna etme oranı ise sosyal medya fenomenleri ile neredeyse aynı oranlara sahip.

2018 yılında ajansların ve markaların gözünden kaçırdıkları mecra ise Pinterest oldu. İlk çıktığı zamanlarda büyük bir kitle tarafından kullanılan Pinterest zaman içerisinde popülerliğini Instagram’a kaptırdı. Ancak özellikle 2018 yılında platformun aylık kullanıcı sayısını %25 arttırması gözleri tekrar üzerine çekmesini sağladı. Özellikle Instagram ve Youtube platformları özelinde kalan influencer marketing’in artık Pinterest’i de markajına alacağını söyleyebiliriz. Facebook’un algoritma değişikliğine gitmesi, web siteleri için baya zor zamanlar yaşatmıştı. Statista’nın bununla ilgili paylaştığı grafik mevcut durumda Twitter ve Instagram’a göre zaten güçlü olan Pinterest’in kazandığı ivmeyi gösteriyor. Pinterest’in trafik yönlendirme gücü 2019 yılında özellikle platformu daha güçlü bir noktaya taşıyacak.

Ömer Timurtaş

Show Full Content
Previous Omni Channel Pazarlama
Next 2018’i Kapatırken…

Comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close

NEXT STORY

Close

2018’in 12 Mobil UX Tasarım trendleri

Aralık 21, 2018
Close